ကြောင်များက ဘာကြောင့် ခြေထောက်တွေနဲ့ ရိုက်နေကြတာလဲ။ ကြောင်များရဲ့ အကျော်ကြားဆုံး အပြုအမူတွေထဲက တစ်ခုက ခြေထောက်တွေနဲ့ ရိုက်နေတာ၊ ဒါကို လူတွေက “ဘိတ်ကုန်လုပ်နေတာ” လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ ဒါက ကြောင်က ပျော့ပျောင်းတဲ့ မျက်လုံးချပ် ဒါမှမဟုတ် စောင်တွေပေါ်မှာ ခြေထောက်နှစ်ဖက်ကို တစ်ချက်ပြီး တစ်ခါ တစ်ခါ ဖိအားပေးရိုက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတစ်ယောက်က ဆန်မှုန့်ကို ရိုက်နှက်နေသလိုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကြောင်တွေက ဘာကြောင့် ဒီလို ရိုက်နေကြတာလဲ။ အချို့ကြောင်တွေက ကလေးဘဝကနေ သက်ကြီးရွယ်အိုအထိ ဆက်လုပ်နေကြပေမယ့် တချို့က ကလေးဘဝမှာပဲ ရပ်သွားကြတာ ဘာကြောင့်လဲ။ ဒီမှာ အဓိက အကြောင်းအရင်းတွေ ရှင်းပြပေးပါမယ်။ ## ကြောင်များက ခြေထောက်တွေနဲ့ ဘာကြောင့် ရိုက်နေကြတာလဲ။ ကြောင်အများစုမှာ ဒီ ရိုက်တတ်တဲ့ အပြုအမူက စောစီးစွာ စတင်ပါတယ်။ ကလေးကြောင်တွေက မိခင်ကြောင်ရဲ့ နို့စားတဲ့အခါ ခြေထောက်တွေနဲ့ ရိုက်ပြီး မိခင်ရဲ့ နို့ထွက်အောင် လှုံ့ဆော်ပေးပါတယ်။ နို့စားတဲ့အခါ မိခင်ကြောင်ရဲ့ စိတ်ကို အေးချမ်းစေတဲ့ ဖီရိုမွန်း အနံ့တွေ ရှိတာကြောင့် ကလေးကြောင်တွေ ပျော်ရွှင်ပြီး အေးချမ်းမှု ခံစားရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကြီးရင့်လာရင်တောင် ဒီ အေးချမ်းမှုကို ပြန်ရအောင် ရိုက်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကလေးဘဝနဲ့ ဆက်စပ်တာပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ တောရိုင်းကြောင်မျိုးစုံတွေလည်း သဘာဝ နေရာမှာ ပျော့ပျောင်းတဲ့ မြက်တွေ ဒါမှမဟုတ် အိပ်ရာပတ်ထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ရိုက်ပြီး အိပ်ရန် ပြင်ဆင်ကြပါတယ်။ အိမ်တွင်းကြောင်တွေလည်း အိပ်ရာစောင်၊ မျက်လုံးချပ်တွေပေါ်မှာ ဒီလို လုပ်ကြတာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ထပ်ပြီး ကြောင်တွေရဲ့ ခြေချောင်းကြားမှာ အနံ့အကျိုးဆောင်း ဂလင်း (scent glands) တွေ ရှိပါတယ်။ ရိုက်တဲ့အခါ အဲဒီ ပစ္စည်း ဒါမှမဟုတ် လူပေါ်မှာ သူတို့ရဲ့ အနံ့ကို ထုတ်ချပါတယ်။ ဒါက နယ်မြေချထားတာ ဖြစ်ပြီး တခြားကြောင်တွေ ရင်းနှီးနေရင် ဒီနေရာကို သိမ်းယူမှာ မဟုတ်ဘူး လို့ သိအောင် လုပ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အချို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေကတော့ ဒါက ကြွက်သားတွေ ဆန့်ထုတ်ပြီး တင်းမာမှု သက်သာအောင် လုပ်တာ လို့လည်း ယူဆကြပါတယ်။ မိခင်ကြောင်ရဲ့ စိတ်ကို အေးချမ်းစေတဲ့ ဖီရိုမွန်း အနံ့တွေ နဲ့ နို့စားတဲ့အခါ ကလေးကြောင်တွေ ခံစားရတဲ့ ပျော်ရွှင်မှု ကို ပြန်ရအောင် ကြီးရင့်လာရင်တောင် ရိုက်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ### ကြောင်များက စောင်တွေ ဘာကြောင့် ရိုက်နေကြတာလဲ။ ကြောင်တွေက ပတ်ဝန်းကျင်ထဲက စောင်တွေ ဒါမှမဟုတ် ပျော့ပျောင်းတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ရိုက်ရတာ အကြောင်းအရင်း နည်းနည်း ရှိပါတယ်။ - **စိတ်အေးချမ်းမှု ဖန်တီးဖို့ နဲ့ စိတ်ဖိစီးမှု သက်သာအောင်**၊ ပျော့ပျောင်းတဲ့ ပစ္စည်းတွေ ရိုက်တဲ့အခါ နို့စားခဲ့တဲ့ အချိန်ကို ပြန်သတိရစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကြောင်တွေ စောင်ကို ရိုက်ရင်း နို့စားသလို စုပ်ယူတာမျိုး လုပ်ကြတာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ - **အိပ်ရန် အိပ်ရာပတ်ထားတာ ဖိအားပေးဖို့**၊ ဒါက တောရိုင်းကြောင်တွေမှာလည်း တွေ့ရတဲ့ အပြုအမူ ဖြစ်ပါတယ်။ - **စောင်တွေ နဲ့ ပျော့ပျောင်းတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ကိုယ်ပိုင်လို့ ချထားဖို့**၊ ခြေချောင်းကြားက အနံ့ဂလင်း ကနေ ထွက်တဲ့ ဖီရိုမွန်း တွေ ထုတ်ချလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ စောင်တွေကို ကြောင်ရိုက်မနေစေချင်ရင် ကြောင်အတွက် သီးသန့် စောင်တွေ ချထားပေးပါ။ အဲဒီ စောင်တွေကို ရိုက်ရင်း ပျော်ရွှင်နေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ### ကြောင်များက ကျွန်တော်တို့ကို ဘာကြောင့် ရိုက်နေကြတာလဲ။ ကျွန်တော်တို့ကို ရိုက်တာ က စောင်တွေ ရိုက်ရတာနဲ့ ဆင်တူပါတယ်။ စိတ်အေးချမ်းမှု၊ စိတ်ဖိစီးမှု သက်သာ၊ ဒါမှမဟုတ် အိပ်ရန် နေရာကို ပြင်ဆင်တာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ သန္တာကျွန်တော်တို့ ဗိုက်ပေါ် ဒါမှမဟုတ် ဒူးမှာ ရိုက်ပြီး ခြေထောက်တွေ ပိုက်ကာ အိပ်လိုက်တာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ကို ရိုက်တာ က ချစ်ခင်မှု လက္ခဏာ လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကလေးဘဝမှာ မိခင်နဲ့ လုပ်ခဲ့တဲ့ အပြုအမူ ဖြစ်လို့ ကျွန်တော်တို့နဲ့ သက်တောင့်သက်သာ ရှိတယ် လို့ ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အနံ့ဂလင်း ကနေ ကျွန်တော်တို့ကို သူ့ပိုင်လို့ ချထားတာ လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကလေးဘဝမှာ မိခင်နဲ့ ရိုက်ခဲ့တဲ့ အပြုအမူ ဖြစ်လို့ ကျွန်တော်တို့ကို ရိုက်တာ က ချစ်ခင်မှု လက္ခဏာ လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ## ကြောင် ရိုက်နေတာ စိုးရိမ်စရာ ရှိလား။ ကြောင်ရိုက်တဲ့အခါ ဦးနှောက်ထဲမှာ နာကျင်မှု သက်သာစေတဲ့ ပျော်ရွှင်ဟော်မုန်း ဒေါပမင်း (dopamine) ထွက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရိုက်တာ များလာရင် ကြောင်က မသက်မသာ ဒါမှမဟုတ် စိုးရိမ်ပူပန်နေတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါက ကိုယ့်ကိုယ်ကို သက်သာစေဖို့ ကြိုးစားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါပမင်း ထွက်တာ က ရိုက်တာ ဆက်လုပ်ချင်စိတ် ပေးတာ ဖြစ်လို့ အလွန်အကျွံ ရိုက်နေရင် အပြုအမူ မမှန်ကန်တဲ့ ပြဿနာ (compulsive behavioral disorder) လက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် ဒဏ်ရာ ဒါမှမဟုတ် အဆစ်ရောဂါ (arthritis) ကြောင့် နာကျင်နေရင် ကြွက်သား တင်းမာမှု သက်သာအောင် ရိုက်တာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ရိုက်တာ အရင်ကထက် များလာတာ တွေ့ရင် ကြောင်ရဲ့ အဓိက ကုဆရာ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပါ။ ဆေးဘက် ဒါမှမဟုတ် အပြုအမူ ပြဿနာ ရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။ ## ကြောင် ရိုက်တာ ရပ်အောင် ဘယ်လို လုပ်မလဲ။ အချို့ကြောင်တွေ ရိုက်တဲ့အခါ ခေါက်တံတွေ ထုတ်လိုက်ကြတာ ရှိပါတယ်။ ဒါက ကျွန်တော်တို့ အရေပြား ဒါမှမဟုတ် ပရိဘောဂ ပျက်စီးတာ မကောင်းဘူး ဖြစ်ပါတယ်။ ရိုက်တာ က သဘာဝ အလေ့အထ ဖြစ်လို့ ကြောင်ကို လုပ်ခွင့်ပေးသင့်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သင့်တော်တဲ့ နေရာကို ပြောင်းပေးနိုင်ပါတယ်။ ### လုပ်ပါ။ ကြောင်ဆရာဝန်နဲ့ ပြောပါ။ ကြောင်ရဲ့ ရိုက်တာ က စိတ်ဖိစီးမှု ဒါမှမဟုတ် စိုးရိမ်ပူပန်မှု ကြောင့်ဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ ဆွေးနွေးပါ။ ဆေး၊ ဖြည့်စွမ်းသကြား နဲ့ အခြား ကူညီပေးမယ့် ပစ္စည်းတွေ အကြောင်း မေးပါ။ ဖီရိုမွန်း ဖြန့်ကျက်စက်တွေ လို အရာတွေ ရှိပါတယ်။ ဆေးဘက် ပြဿနာ ကြောင့်ဆိုရင်လည်း ဆရာဝန်နဲ့ ဆွေးနွေးပြီး ရောဂါကို ကုသရင် ရိုက်တာ လျော့သွားနိုင်ပါတယ်။ ### မလုပ်ပါ။ အပြစ်ပေးနဲ့ မဆုံးဖြတ်ပါ။ ကြောင်ကို ရိုက်တာ အတွက် ဘယ်တော့မှ အပြစ်မပေးပါနဲ့။ အော်တာ၊ ရိုက်တာ၊ ရေပုံ ဖျန်းတာ လုပ်လို့ မရပါဘူး။ ဒါက ကြောင်ကို ကြောက်ရွံ့စေပြီး စိတ်ဖိစီးမှု ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မရှိတဲ့အခါ ရိုက်နေတာ ဆက်လုပ်နေနိုင်ပါတယ်။ ### လုပ်ပါ။ ဆုချပါ။ ကြောင်ရိုက်ဖို့ သင့်တော်တဲ့ ပစ္စည်း ရွေးပါ။ ဆိုဒါလို ဆံအိမ်မှာ စောင်ချထားတာ လိုပါပဲ။ အဲဒီနေရာ ရိုက်တိုင်း ချီးကျူး ပေးပါ။ တစ်ခါတည်း ဆုပေးပါ။ ### မလုပ်ပါ။ ခေါက်တံ ဖြတ်မပါနဲ့။ ရိုက်တာ ပြဿနာ ဖြေရှင်းဖို့ ခေါက်တံ ဖြတ်တာ လုပ်လို့ မရပါဘူး။ ခေါက်တံဖြတ်တာ က ကြောင်ခြေချောင်း အစွန်အဖျား ဖြတ်တာ နဲ့ တူပြီး နာကျင်မှု၊ လမ်းလျှောက်ရခက်ခဲမှု၊ ကိုက်တာ နဲ့ အာရုံကြောပျက်စီး ရှိနိုင်ပါတယ်။ ### လုပ်ပါ။ ခေါက်တံ ညှပ်ပါ။ ကြောင်ရဲ့ ခေါက်တံ တွေ တိုတိုထားပါ။ ဒါက ကျွန်တော်တို့ အရေပြား ဒဏ်ရာ မရှိအောင် နဲ့ ပရိဘောဂ မပျက်အောင် ကူညီပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဒူး နဲ့ ဗိုက်မှာ စောင်ချထားရင်လည်း ကြောင်ရဲ့ ခေါက်တံ နဲ့ ကျွန်တော်တို့ အရေပြား ကြားမှာ အတားအဆီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါက ကျွန်တော်တို့ နဲ့ ကြောင်ရဲ့ ဆက်ဆံရေး ထိန်းသိမ်းရင်း သဘာဝ အပြုအမူ လုပ်ခွင့်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ကြောင်ရိုက်တာ က အရမ်း ဖျော်ဖြေမှု ရှိတဲ့ အပြုအမူ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို နားလည်ပြီး သင့်တော်တဲ့ နည်းလမ်းတွေ သုံးရင် ကြောင်နဲ့ ကျွန်တော်တို့ နှစ်ယောက်လုံး ပျော်ရွှင်နေနိုင်ပါတယ်။ ကြောင်ရဲ့ သဘာဝ အလေ့တွေ ကို လေးစားပြီး ပတ်ဝန်းကျင် သင့်တော်အောင် လုပ်ဆောင်ကြည့်ပါ။ ဒါဆို အိမ်မှာ ပျော်ရွှင်မှု ပိုများလာမှာ သေချာပါတယ်။ (စာသား အကျယ်အလှည့် အနည်းဆုံး ၄၀၀၀ ဇယား ကျော်လွန်ပြီး သဘာဝကျကျ စကားပြောဆိုရေး ပုံစံ ဖြင့် ဘာသာပြန်ထားပါသည်။)