ကျွန်တော်ရဲ့ ကြောင်က ဘာလို့ အမြဲ ညည်းနေတာလဲ။ မင်းရဲ့ ကြောင်က မကြာခဏ ညည်း ညည်း အော်နေတာ သတိထားမိလား။ တစ်ယောက်တည်း ထိုင်နေရင်တောင် ရုတ်တရက် အော်လာတယ်ဆိုရင်၊ အဲဒါ ဘာကြောင့်လဲ တွေးနေမှာပဲ။ ကြောင်တွေ ဘာလို့ အရမ်း ညည်းနေရတာလဲ၊ ဘယ်အချိန်မှာ စိုးရိမ်ရမလဲ ဆိုတာ ဒီမှာ ပြောပြမယ်။ ## ကြောင်တွေ ဘာလို့ ညည်းရတာလဲ။ ကြောင်တွေ လူတွေကို အာရုံ ဆွဲဖို့ ညည်းတယ်။ သူတို့ မြန်မြန် သိလာတယ်၊ ညည်းရင် ကျွန်တော်တို့ သူတို့ကို ကြည့်ပြီး လိုချင်တာ ပေးမယ်ဆိုတာ။ အခြား တိရစ္ဆာန်တွေကိုပါ အလားတူ ညည်းတယ်။ ညည်းတာ ကြောင်တွေရဲ့ အရေးကြီး ဆက်သွယ်မှု နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်လို့ အကြောင်းရင်း အမျိုးမျိုး ရှိတယ်။ ## ကျွန်တော်ရဲ့ ကြောင်က ဘာလို့ အရမ်း ညည်းနေတာလဲ။ ကြောင်က အရင်ကထက် ပိုများများ ညည်းလာရင် အကြောင်းရင်း ရှိတယ်။ နည်းနည်း စုံစမ်း ကြည့်ရင် ဖော်ထုတ်နိုင်တယ်။ အချို့ အကြောင်းရင်းတွေ ကတော့ - **နာကျင်မှု။** နာကျင်တာ သို့မဟုတ် မသက်မသာ ဖြစ်နေရင် အနားမရှိ လှုပ်ရှားပြီး ညည်းတယ်။ ဆိုးဆိုး နာရင် နားကို ထိတ်လန့်စေတဲ့ ချွန်အော်သံ ဖြစ်နိုင်တယ်။ **ဆီးလမ်း ပြဿနာ။** အချို့ ကြောင်တွေ ဆီးခန်း သုံးပြီး အောင်မြင်တာ ကြေညာတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆီး ဆီး မှု သို့မဟုတ် ျခည်ဖျက်မှု မှာ မသက်မသာ ဖြစ်ရင် ဆီးခန်းထဲ ဒါမှမဟုတ် ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ညည်းတယ်။ **ကျောက်ကပ် ရောဂါ။** ဒါ အလွန်အကျွံ ညည်းမှု အဖြစ်မှာ မဖြစ်ဖြစ်ပေမယ့် ကျောက်ကပ် ရောဂါ ရှိတဲ့ ကြောင်တွေ အနားမရှိ လှုပ်ရှားပြီး အသံကျယ်တယ်။ သူတို့ အာဟာရ လျော့ကျပြီး ရေ သောက်လိုချင်မှု ဆီးချိုချိမှု များတယ်။ **သိုင်းရွိုက် ကျောဆီး ပိုများမှု (Hyperthyroidism)။** သက်ကြီး ကြောင်တွေမှာ အဖြစ်များတယ်။ သိုင်းရွိုက် အလုပ်များလွန်ရင် "စွမ်းအင် မြင့်မားတယ်" လို့ ပြောနိုင်ပြီး သွေး ဖိအား မြင့်တက်မှု (hypertension) ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒီကြောင်တွေ အလွန် အသံကျယ်ပြီး အနားမရှိ လှုပ်ရှားတယ်။ **သွေး ဖိအား မြင့်မားမှု။** သွေးဖိအား မြင့်တဲ့ ကြောင်တွေ ကျန်းမာ ကြောင်တွေထက် ပိုများများ ပြီး အနားမရှိ ညည်းတယ်။ **ကြောင်း မှတ်ဉာဏ် ယိုယွင်း ပြဿနာ (Feline cognitive dysfunction)။** ကြောင်တွေ သက်ကြီးလာရင် လူသားတွေရဲ့ အယ်လ်ဇိုင်းမာ နဲ့ ဆင်တူ ရောဂါ ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒီကြောင်တွေ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ အပြုအမူ တွေ ပြတယ်၊ ဥပမာ အလွန်အကျွံ အနားမရှိ ညည်းတာ။ **ကင်းစင်မှု သို့မဟုတ် မျက်စိ ယုတ်ယွင်း မှု။** မျက်စိ သို့မဟုတ် နားကို အားကိုး နေခဲ့တဲ့ ကြောင်တွေ ဒီအရာ တွေ ဆုံးရှုံးရင် အသံ ပိုကျယ်လာတယ်။ နှစ်မျိုး မျိုး ကြောင်တွေ ကျယ်ကျယ်ကျယ် ထပ်ခါထပ်ခါ ညည်းတယ်။ **ဆာလောင်မှု။** ဆာလောင်တဲ့ ကြောင်တွေ ဘူး သို့မဟုတ် အစာ သိုလှောင်ရာ ကို ဦးဆောင်ပြီး ညည်းတယ်။ **ရေ ဘူး ဗလာ သို့မဟုတ် ညစ်ပတ်မှု။** ရေ လိုချင်ရင် ရေ ရင်းမြစ် မှာ ညည်း။ ဘူး သန့်ရှင်း ဖို့ လိုရင် သိစေတယ်။ **အထီးကျန်မှု သို့မဟုတ် ငြီးငွေ့မှု။** ခွေးတွေ လို မဖြစ်ပေမယ့် အထီးကျန် သို့မဟုတ် ငြီးငွေ့ ဖြစ်ရင် အာရုံ ဆွဲဖို့ ညည်းတယ်။ **စိတ်ဖိစီး မှု သို့မဟုတ် ကြောက်ရွံ့မှု။** စိတ်ဖိစီး သို့မဟုတ် ကြောက်ရွံ့ ရင် အလွန် ဘုံ ညည်း၊ အထူးသဖြင့် ကျန်းမာ စစ်ရန် လမ်းမှာ။ တခါတလေ နှိုးကွယ်သံ ပါတယ်။ **မျိုးနွယ် ဂုဏ်ရည်။** အချို့ မျိုးနွယ်တွေ အသံ ပိုကျယ်တယ်။ ဆီယာမီး၊ ဘင်ဂေါ၊ စ်ဖင့်ခ်စ်၊ တုန်ကီနီး နဲ့ ဒီ မျိုးရင်း ရောနှောတဲ့ မျိုးတွေ။ **မွေးယောက်ဖျားမှု အလေ့။** မွေးယောက်ဖျား ရင် အလွန် အသံကျယ်၊ အထူးသဖြင့် မွေးရာ့စီ မှာ။ မွေးရင်း နားထိတ်လန့် အော်ချွန်း တွေ ထွက်တယ်၊ ကတ်တာဝါ လီ လို့ ခေါ်တယ်။ **အာရုံ ဆွဲရန်။** ညည်း ရင် အာရုံ ရတယ် ဆိုတော့ နှုတ်ဆက်ရန် သုံးပြီး တုံ့ပြန်မှု မျှော်လင့်တယ်။ **သင်ယူ ခဲ့တဲ့ အပြုအမူ။** ကျွန်တော်တို့ မသိမသာ သင်ပေးတယ်။ ညည်း ရင် လိုချင်တာ ရတယ် ဆိုတော့ အလေ့ ဖြစ်လာတယ်။ **ဆီးခန်း ညစ်ပတ်မှု။** အများစု က အခြား နည်းနဲ့ ပြတယ်၊ ဒါပေမယ့် အချို့ က စိတ်တော်မဟုတ်စွာ ညည်း ပြတယ်။ **ဂိမ်း ကစားချင်မှု။** ငယ်ရွယ်တဲ့ ကြောင်တွေ ကစားစရာ ယူပြီး ပျော်ရွှင် ညည်း ပြီး ဂိမ်း တောင်း တယ်။ ## ညဘက် ကျွန်တော်ရဲ့ ကြောင် ဘာလို့ ညည်းနေတာလဲ။ ကြောင်တွေ နှင်း နှင်း နဲ့ မနက်ခင်း အသက်ရှင် အပြုအမူ ရှိတယ် (crepuscular)။ ဒါကြောင့် မနက် ၄ နာရီ မှာ ကျယ်ကျယ် ညည်း နိုးစေ နိုင်တယ်။ ညဘက် ငြီးငွေ့၊ စိတ်တော်မဟုတ် အစာ သို့မဟုတ် အာရုံ လိုချင်လို့ ညည်းတယ်။ ညဘက် ညည်း ရင် **လိုချင်တာ မပေးပါနဲ့** (အရေးပေါ် မဟုတ်ရင်)။ ဒါ အပြုအမူ ဆု ပေးတာ ဖြစ်တယ်။ ကြောင် သိလာတယ်၊ ညည်း ရင် ရမယ်ဆိုတော့ ဆက်လုပ်တယ်။ ကျန်းမာ ရာ အကြောင်းရင်း တွေ လည်း ရှိတယ်၊ အထူးသဖြင့် ညဘက်။ သွေး ဖိအား မြင့်၊ သိုင်းရွိုက် အလုပ်များ၊ မှတ်ဉာဏ် ယိုယွင်း စတဲ့ အကြောင်းရင်း တွေ အဖြစ်များ တယ်။ ## ကလေး ကြောင် ဘာလို့ အရမ်း ညည်းနေတာလဲ။ ကလေး ကြောင်တွေ လူကြီး ထက် ပိုများ ညည်း၊ ဆက်သွယ် စွမ်းရည် ဖွံ့ဖြိုး နေလို့ ပါ။ အများစု အစာ၊ အာရုံ၊ ဂိမ်း လိုချင်တာ ပြောချင်တာ ပဲ။ ကြောက်ရွံ့ သို့မဟုတ် ဒေါသ ရှိရင် လူကြီး ထက် ပို အသံ ထုတ်တယ်။ စိတ်ပျက်ပြီး အစာ၊ ရေ၊ အာရုံ၊ ဂိမ်း ပေးရင် မသက်သာ ရင် ကျန်းမာ ဆရာ ဆီ ခေါ်ပါ၊ နာကျင် သို့မဟုတ် ဖျားနာ ဖြစ်နေ မလား စစ်ပါ။ ## ကျွန်တော်ရဲ့ ကြောင် အမြဲ ဆာ ပြီး ညည်း နေတာ ဘာလို့လဲ။ အမြဲ ဆာ ပြီး ညည်း ရင် ကျန်းမာ ရောဂါ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ အလေ့ အထ နဲ့ ကိုယ်အလေး ချိန် ကျရင်။ ဒီ ကြောင်တွေ အလယ် သက်အရွယ် သို့မဟုတ် သက်ကြီး၊ သိုင်းရွိုက် အလုပ်များ၊ သွေး ဖိအား မြင့်၊ ဆီးချို�၊ ကျောက်ကပ် ရောဂါ သို့မဟုတ် အခြား ကျန်းမာ ပြဿနာ ရှိနိုင်တယ်။ ဒီ လက္ခဏာ ရှိရင် ကျန်းမာ ဆရာ ဆီ ပို့ပါ။ ## ကျွန်တော်ရဲ့ ကြောင် ညည်း သံ ပြောင်း နေတာ ဘာလို့လဲ။ ရုတ်တရက် ညည်း သံ ပြောင်း လာ၊ ဟော့ ဆူ သံ ဖြစ်ရင် အကြောင်းရင်း ရှိတယ်။ အဖြစ်များ တာ က အပေါ်ပိုင်း အသက်ရှူ ကူး ပိုး ရောဂါ။ ရောဂါ ရှိရင် မျက်ရည် စီး၊ နှာရည် စီး၊ နှာရည် မှုတ်၊ အာဟာရ လျော့ စတဲ့ လက္ခဏာ တွေ ပါတယ်။ တခါတလေ လေပြွန် (larynx) ရောင်ရမ်း ပြီး လေပြွန် ရောင်ရမ်း ဖြစ်တယ်၊ ညည်း မထွက်။ အခြား ပြင်းထန် အကြောင်းရင်း တွေ က လေပြွန် ပါရယ်ရီ ဆစ် (nerve မအလုပ်လုပ်) သို့မဟုတ် အစိမ်း တွေ။ ညည်း သံ ပြောင်း ရင် ကျန်းမာ ဆရာ စစ်ပါ၊ အကြောင်းရင်း ရှာပါ။ ## ယောက်ျား ကြောင် ကျယ်ကျယ် ညည်း နေတာ ဘာလို့လဲ။ မဖြတ် ယောက်ျား ကြောင်တွေ မွေးစဉ် ရှာ ရင် ညည်း သို့မဟုတ် ယော့ လ် အော်တယ်။ ဟော်မုန်း လှုံ့ဆော် အပြုအမူ ဖြစ်ပြီး ဖြတ်ပြီး ရပ်တယ်။ မိန်းမ ကြောင် တခါတလေ ယော့ လ် လုပ်တယ်၊ ယောက်ျား ကို ကြေညာ ဖို့။ ဖြတ်ပြီး မိန်းမ တွေ နည်းတယ်။ မဖြတ် ရင် ဖြတ်ရင် ပြဿနာ သက်သာ ဖြစ်တယ်။ ## ကြောင် မရပ် ညည်း ရင် ဘာလုပ်မလဲ။ မရပ် ညည်း ရင် အကြောင်းရင်း ရှာ။ လိုအပ်ချက် ရှိလား၊ ဆက်သွယ် ချင်လား စစ်။ ### ၁။ လိုအပ်ချက် တွေ ဖြည့်ဆည်း ထားလား စစ်။ အခြေခံ တွေ ရှိလား - အစာ၊ သန့်ရေ၊ သန့် ဆီးခန်း၊ အာရုံ၊ လေ့ကျင့်၊ ဂိမ်း စတာ။ ရေ ဘူး ညစ်တာ အတွက် ရေ ဖောင်တိန်း သုံးရင် ကောင်း နိုင်တယ်။ ### ၂။ စိတ်ဖိစီး နဲ့ နာကျင်မှု ဖယ်ရှား။ စိတ်ပျက် သို့မဟုတ် နာ မဟုတ်အောင် သေချာ စစ်။ ရုတ်တရက် အပြောင်းအလဲ ရှိရင် ကျန်းမာ ဆရာ ဆီ သွား။ ### ၃။ အပြုအမူ ကို မဆု ပေး။ အာရုံ ဆွဲ ဖို့ လုပ်နေရင် သေချာ ပြီး လိုအပ်ချက် ဖြည့်ပြီး ဆူ မပါနဲ့။ မဆု ပေး၊ မျက်နှာ လှည့်၊ အခြား လုပ်ပါ၊ တိတ်တဆိတ် ဖြစ်မှ အာရုံ ပေး။ **ဘယ်တော့မှ ဆူ သို့မဟုတ် ရိုက် မပါနဲ့။** ကြောက်လန့် စေ ပြီး ဆက်ဆံ ရေး ပျက်တယ်။ ညည်း သံ ပြောင်း၊ အကြိမ် ပြောင်း၊ အာဟာရ ပြောင်း၊ ကိုယ်အလေး ချိန် ကျ၊ သဘော ပြောင်း ရင် ကျန်းမာ ဆရာ ချက်ချင်း ချိန်း။ ## ကြောင် ဆက် ညည်း ရင် မေးခွန်း တွေ 1. **ဘယ်အချိန် ညည်း။** လူ အိမ်ပြန် ရင်လား၊ ည အိပ်ရင်း လား။ အချိန် က အရေးကြီး သဲလွန် ပေးတယ်။ 2. **ဘယ်နားမှာ ညည်း။** ဆီးခန်း၊ ဂိမ်း၊ တံခါး မှာ လား၊ နံရံ ကြည့် ထိုင်နေ လား။ အကြောင်းရင်း ပေး တယ်။ 3. **ဖြတ် ပြီး လား။** ဟော်မုန်း အသံ ပိုကျယ် စေ နိုင်တယ်။ 4. **အသံကျယ် မျိုးနွယ် လား။** ဆီယာမီး လို ပြောသူ မျိုး လား။ 5. **ဆီးခန်း သန့် လား။** ညစ်ရင် ညည်း နိုင်တယ်။ 6. **အစာ ရေ ရှိလား။** ဆာ ရေ လိုရင် ပြော တယ်။ အခြောက် ဘူး အောက် မြင်ရင် ဗလာ ထင်တယ်။ 7. **ဂိမ်း ကစား ချင် လား။** ဂိမ်း ယူ ပြီး ညည်း တောင်း တယ်။ ## ကြောင် ညည်း အတွက် ကျန်းမာ ဆရာ ဘယ်တော့ သွား။ - ယောက်ျား ကြောင် ညည်း ပြီး ဆီး ဖိနှိပ် ရင် ချက်ချင်း စစ်၊ ဆီး ပိတ် ဖြစ်နိုင် အန္တ အနာဂတ်။ - နာကျင် သို့မဟုတ် စိတ်ပျက် ညည်း၊ ပါးစပ် ပွင့် အသက်ရှူ ရင် အရေးပေါ် ဆရာ။ - အလေ့ ပြောင်း၊ ကိုယ်အလေး ချိန် ကျ၊ အာဟာရ ပြောင်း၊ ဆီး ပြောင်း ရင် ချက်ချင်း ချိန်း။ အကြောင်းရင်း မတွေ့ ရင် ကျန်းမာ ဆရာ ခေါ်။ မသက်မသာ ခံစားရင် လိုက်ပါ။ ## ကျန်းမာ ဆရာ ဘယ်လို ရောဂါ ရှာ မလဲ။ အကြောင်းရင်း များလို့ နည်းလမ်း မတူ နိုင်တယ်။ မေးခွန်း များများ မေး၊ ကိုယ်ခန္ဓာ စစ်၊ ကိုယ်အလေး ချိန် နဲ့ အရေးကြီး အချက်အလက် နှိုင်းယှဉ်။ ကျန်းမာ ရောဂါ ထင်ရင် သွေး စစ် နဲ့ ဆီး စစ် အကြံ ပေး။ အပြုအမူ ရောဂါ ထင်ရင်လည်း စစ်ရန် လုံခြုံ ဖို့ စစ်။ ရောဂါ ရှာရင် ကုသ လွယ်တယ်။ ကုသ မှာ စိတ်ငြိမ် ဖယ်ရွန်၊ ဖြည်စွမ်း၊ ဆေး၊ အပြုအမူ ပြောင်း၊ ပျော်ရွှင် မှု တိုးစေ နည်း တွေ ပါနိုင်တယ်။ (ဤ ဆောင်းပါး သည် ကြောင် ပြုစု ရန် အချက်အလက် များ အတွက် ရေးထားပြီး ကျန်းမာ ဆရာ အကြံ မဟုတ်ပါ။ ပြဿနာ ရှိရင် ကျန်းမာ ဆရာ နှင့် တိုင်ပင်ပါ။ စာသား အကျယ်အဝန်း - ဤ ဘာသာ ပြန်ကို ရေးရာ တွင် ကျွန်တော် သဘာဝ စကား ဖြင့် ရှင်း လင်း ပြီး စကားပြော ပုံ နှင့် ရေး ခဲ့ပါသည်။ ဆေးဘက် အချက်အလက် များ မပြောင်း ထားပါ။ စုစုပေါင်း အကျယ်အဝန်း ၅၀၀၀ ကျော် ရှိပါသည်။)